Huurprijsvermindering parkeergarage wegens onvoorziene omstandigheden

Stan Baggen

Rechtbank Noord-Holland, 11 juli 2024, ECLI:NL:RBNHO:2024:7082

(tussenvonnis: Rechtbank Noord-Holland, 22 juli 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:7053)

De kantonrechter Zaanstad wijst een vordering tot huurprijsvermindering toe vanwege een gebrek aan een gehuurde parkeergarage. De kantonrechter doet dit ondanks de contractuele uitsluiting van het recht op huurprijsvermindering bij gebreken in de algemene voorwaarden. De kantonrechter oordeelt namelijk dat sprake is van onvoorziene omstandigheden als bedoeld in artikel 6:258 BW.

Feiten

de zaak gaat over de verhuur van een parkeergarage te Purmerend. Die parkeergarage bestaat uit vier verdiepingen en is onderdeel van een winkelcentrum. Als gevolg van corrosie van de stalen constructie van de parkeergarage is de derde verdieping vanaf 11 oktober 2019 tot 21 november 2020 buiten gebruik gesteld. De vierde verdieping is een maand later, vanaf 11 november 2019 buiten gebruik gesteld en is uiteindelijk zelfs volledig afgebroken.

In verband met de gebreken vordert huurder een huurprijsvermindering van 62% over de periode van 11 oktober 2019 tot 21 november 2020 en een huurprijsvermindering van 39,65% vanaf 21 november 2020. Tussen partijen staat vast dat sprake is van een gebrek. Verhuurder beroept zich echter op een bepaling in de algemene voorwaarden waarin is bepaald dat huurder geen recht heeft op huurprijsvermindering in geval van vermindering van het huurgenot als gevolg van gebreken aan het gehuurde.

De kantonrechter

Bij tussenvonnis had de kantonrechter al eerder geoordeeld dat sprake is van een heel uitzonderlijk gebrek. De verhuurder geeft zelf immers al aan dat de staalconstructie normaal gesproken minimaal honderd jaar meegaat en dat de corrosie die al na ongeveer twintig jaar geconstateerd werd, onverwacht en ongebruikelijk is. De kantonrechter is daarom van oordeel dat hier sprake is van een zodanig uitzonderlijk, afwijkend en onverwacht gebrek met zodanig verstrekkende gevolgen in de vorm van een sluiting van twee verdiepingen gedurende ruim een jaar, dat dit niet een gebrek vormt waarmee partijen bij het aangaan van de huurovereenkomst rekening hebben gehouden of hebben kunnen houden, zodat dit ook niet een gebrek kan zijn waarvoor partijen de bedoeling hebben gehad de aanspraak op huurprijsvermindering uit te sluiten.

Artikel 6:258 BW bepaalt dat een rechter de gevolgen van een overeenkomst wegens onvoorziene omstandigheden geheel of gedeeltelijk kan wijzigen omdat de wederpartij gelet op die omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid geen ongewijzigde omstandigheden mag verwachten. De kantonrechter vindt dat deze situatie zich voordoet. Om te bepalen wat een redelijke huurprijsverlaging zou zijn heeft de kantonrechter vervolgens een deskundige ingeschakeld.

Bij het eindvonnis geeft de kantonrechter nog aanvullende overwegingen voor haar oordeel dat sprake is van onvoorziene omstandigheden. De kantonrechter overweegt dat verhuurder gedurende meer dan een jaar de derde verdieping van het gehuurde niet aan huurder ter beschikking heeft gesteld en de vierde verdieping vanaf de sluiting helemaal niet meer. Dit kan volgens de kantonrechter niet een situatie zijn waarvoor de uitsluiting van het recht op huurprijsvermindering in algemene voorwaarden van de huurovereenkomst is bedoeld, maar is een omstandigheid die beide partijen niet hebben voorzien. Dit oordeel sluit, aldus de kantonrechter, ook aan bij de strekking van artikel 7:210 BW, waarin is bepaald dat als een gebrek dat de verhuurder niet hoeft te verhelpen, het genot dat de huurder mocht verwachten geheel onmogelijk maakt, de huurder bevoegd is de huur te ontbinden. In ieder geval voor wat betreft de vierde verdieping geldt dat Verhuurder niet verplicht was om deze te herstellen (althans daarvoor heeft gekozen) waardoor het genot dat huurder van dit deel van het gehuurde mocht verwachten, geheel onmogelijk is geworden. Dat zou moeten leiden tot de gedeeltelijke ontbinding van de huurovereenkomst. Dat betekent volgens de kantonrechter dat het tijdelijk sluiten van de derde verdieping en het definitief sluiten van de vierde verdieping moeten leiden tot een aanpassing van de huurovereenkomst en wel in de vorm van een huurprijsvermindering.

De hoogte van de huurprijsvermindering moet volgens de kantonrechter niet uitsluitend worden gebaseerd op de omzet die huurder heeft behaald of kon behalen. Dit is in deze procedure met name relevant omdat huurder hoe dan ook omzet heeft gederfd vanwege de maatregelen rondom de coronapandemie. Anderzijds kan het betoog van huurder dat huurprijsvermindering evenredig is aan het kleinere aantal parkeerplaatsen evenmin slagen. Een exploitant kan er immers vanuit gaan dat parkeerplaatsen op hogere etages alleen bezet zijn tijdens drukke periodes, althans dat een parkeergarage niet op alle momenten helemaal volstaat. De kantonrechter houdt daarom bij het vaststellen van de huurprijsvermindering rekening met de bezettingsgraad, ervan uitgaande dat de derde en vierde verdieping over het algemeen alleen in gebruik zullen zijn als de eerste en tweede verdieping volstaan.

Commentaar

Een beroep op huurprijsvermindering wegens een gebrek aan het gehuurde zal bij commerciƫle huurcontracten in de regel stuiten op een uitsluitingsbeding in de algemene voorwaarden. Dat dit anders kan zijn in het geval van onvoorziene omstandigheden is met name sinds de coronapandemie gemeengoed onder huurrechtjuristen. Maar toepassing van de leer van onvoorziene omstandigheden blijft uitzonderlijk Deze zaak gaat weliswaar over dezelfde periode maar raakt de coronapandemie slechts zijdelings. Interessant is de gedachte dat een gebrek zo onverwacht en zo ernstig kan zijn dat een beroep op uitsluiting in de algemene voorwaarden strandt op onvoorziene omstandigheden.

De vraag die naar aanleiding van een uitspraak als deze steeds vaker aan de orde zal komen, is de vraag hoe onverwacht en/of ernstig een gebrek precies moet zijn dat deze als een onvoorziene omstandigheid moet worden aangemerkt zodat een huurder ondanks de uitsluiting van het recht op huurprijsvermindering toch met succes huurprijsvermindering te kunnen vorderen. De deur daartoe staat in ieder geval op een kier. Het is aan huurders om te kijken of zij die deur nog wat verder open kunnen krijgen en aan verhuurders om dat zoveel mogelijk te voorkomen.

Interessant aan deze uitspraak is ten slotte de wijze waarop de huurprijsvermindering is bepaald. De kantonrechter kiest voor een op maat gesneden middenweg tussen enerzijds een huurprijsvermindering gebaseerd op omzetverlies en anderzijds een huurprijsvermindering evenredig aan het deel van het gehuurde dat niet bruikbaar was. Het eerste zou in dit geval een onredelijk voordeel voor de verhuurder opleveren en kan sowieso voor ruis zorgen, want bij het tot stand komen van de omzet spelen tal van zaken mee die niet rechtstreeks met het gehuurde te maken hebben. Het tweede zou in dit geval een onredelijk voordeel voor de huurder opleveren omdat de parkeerplaatsen die niet gebruikt konden worden hoe dan ook een groot deel van de tijd leeg zouden staan. Iedereen die wel eens in een parkeergarage is geweest weet immers dat het dan vooral de bovenste verdiepingen zijn die grotendeels leeg staan.