Garage bij de woning: welke regels gelden?
Hava Sevim
Rechtbank Overijssel 29 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2509
In een uitspraak van 29 april 2026 buigt de kantonrechter in Overijssel zich over de vraag welk huurregime van toepassing is op een garage die samen met een woning werd gehuurd. De huurder gebruikte de garage als werkruimte voor haar onderneming. De verhuurder wilde de huurovereenkomst voor de garage beëindigen. De huurder stelde zich op het standpunt dat de garage onderdeel was van de woonruimte en daarom onder het beschermende huurregime voor woonruimte viel. De kantonrechter komt tot een andere conclusie. Hoewel partijen twee contracten hadden opgesteld, was volgens de kantonrechter in werkelijkheid sprake van één gemengde huurovereenkomst. Die overeenkomst kon echter worden gesplitst, waarna de woning viel onder het huurregime voor woonruimte en de garage onder het regime van artikel 7:230a BW voor overige bedrijfsruimte.
Feiten
De huurder en haar wijlen partner huurden sinds 2019 een woning met garage. Na het overlijden van haar partner werden in 2021 met de toenmalige verhuurder twee schriftelijke huurovereenkomsten gesloten. De eerste overeenkomst had betrekking op de woning en vermeldde een huurprijs van € 720 per maand. De tweede overeenkomst zag op de garage en vermeldde een huurprijs van € 255 per maand.
In beide overeenkomsten stond dat het gehuurde uitsluitend mocht worden gebruikt als woonruimte en werkruimte, en de eventueel bij het gehuurde behorende berging(en) als opslagruimte van eigen inboedel. Op beide overeenkomsten waren bovendien de algemene bepalingen voor woonruimte van toepassing.
Huurder gebruikte de garage als werkruimte voor haar onderneming. De verhuurder wist daarvan en had met dat gebruik ingestemd. De garage was daarvoor ook geschikt en was bij het aangaan van de huurovereenkomst specifiek voor de bedrijfsmatige activiteiten aangewezen.
In 2022 verkochten de oorspronkelijke verhuurders de garage en een deel van de omliggende percelen aan de nieuwe verhuurders. Die nieuwe verhuurders hebben de huurovereenkomst voor de garage opgezegd in mei 2025 tegen 1 december 2025, omdat zij deze zelf wilden gebruiken. Zij bewoonden een woning waarvan de achtertuin grenst aan het perceel met daarop de garage.
Daarop ontstond de vraag welk huurregime op de garage van toepassing was. Als de garage als woonruimte moest worden aangemerkt, zou de huurder een beroep kunnen doen op de huurbescherming voor woonruimte. Als de garage daarentegen als overige bedrijfsruimte in de zin van artikel 7:230a BW moest worden aangemerkt, was de huurder aangewezen op de veel beperktere ontruimingsbescherming van dat artikel.
De kantonrechter
De kantonrechter begint met de constatering dat partijen in 2021 bedoeld hebben één huurovereenkomst te sluiten voor de woning and de garage. Die bedoeling bleek uit een geluidsfragment waarop is te horen dat partijen voor beide ruimtes een huurprijs van € 975 per maand hadden afgesproken. Dat bedrag was op verzoek van de huurder verdeeld over twee contracten. Volgens de kantonrechter was dat gedaan om richting de fiscus een andere voorstelling van zaken te geven, zodat de huurder huurtoeslag kon ontvangen. Voor de onderlinge verhouding tussen partijen was daarom niet beslissend wat op papier stond, maar wat partijen daadwerkelijk hadden afgesproken.
Vervolgens kwalificeert de kantonrechter de overeenkomst als een gemengde huurovereenkomst. Een huurovereenkomst waarin het gehuurde met meer bestemmingen wordt verhuurd. De woning was bedoeld om in te wonen, terwijl de garage als werkruimte voor de onderneming werd gebruikt. Daarmee kwamen twee verschillende huurregimes in beeld: het huurregime voor woonruimte en het regime voor overige bedrijfsruimte van artikel 7:230a BW.
Voor de vraag welk huurregime op de gemengde overeenkomst van toepassing is, moet worden beoordeeld of de huurovereenkomst kan worden gesplitst, zodat verschillende huurregimes op verschillende ruimtes van toepassing zijn. De kantonrechter sluit bij die toetsing aan bij de maatstaf die de Hoge Raad in het arrest van 10 augustus 2012, het bekende Rotterdam/Utopia arrest, heeft gegeven. De rechter moet acht slaan op alle omstandigheden van het geval, waaronder: het gebruik dat partijen bij het sluiten van de overeenkomst voor ogen heeft gestaan, het feitelijk gebruik, de inrichting van het gehuurde in relatie tot dat gebruik, en de gevolgen van een eventuele splitsing voor het (overeengekomen en feitelijk) gebruik door de huurder.
De kantonrechter ziet aanleiding om de huurovereenkomst te splitsen. Daarbij speelt een rol dat de huurder de garage bij aanvang van de huur daadwerkelijk voor haar onderneming gebruikte. De garage was daarvoor ook specifiek aangewezen and geschikt. Verder was geen sprake van een bouwkundige samenhang. De garage was niet aan de woning gebouwd, bevond zich op enige afstand daarvan en had een eigen toegang. De gedeelde nutsvoorzieningen vormden volgens de kantonrechter geen belemmering, omdat deze eenvoudig konden worden gesplitst. Dat de garage inmiddels ook werd gebruikt om gasten te ontvangen en voedsel op te slaan, vond de kantonrechter onvoldoende zwaarwegend.
Na de splitsing valt de woning met tuin onder het huurregime voor woonruimte. De garage valt onder het regime van artikel 7:230a BW. Een gedeelte van de omliggende grond wordt als aanhorigheid van de garage aangemerkt.
De huurder had vervolgens nog gevraagd om verlenging van de ontruimingstermijn tot 1 december 2026. Een dergelijk verzoek wordt slechts toegewezen als het belang van huurder door de ontruiming ernstiger wordt geschaad dan het belang van de verhuurder bij voortzetting van het gebruik. Ook dat verzoek is afgewezen. Zij verklaarde tijdens de mondelinge behandeling namelijk dat zij al geruime tijd geen bedrijfsmatige activiteiten meer in de garage verrichtte. De kantonrechter zag daardoor geen reden de belangenafweging in haar voordeel uit te laten vallen.
De ontruiming wordt uiteindelijk vastgesteld op 1 juni 2026.
Commentaar
Het oordeel van de kantonrechter om de huurovereenkomsten te splitsen is in lijn met de eerder aangehaalde rechtspraak van de Hoge Raad over gemengde huurovereenkomsten.
Een uitstapje. Als de kantonrechter splitsing niet aangewezen had geacht, had hij moeten onderzoeken and door uitleg van de overeenkomst moeten beoordelen welke bepalingen moesten prevaleren and welk huurregime als overheersend moest worden beschouwd and van toepassing was op de hele huurovereenkomst. Deze toetsing had tot een geheel andere uitkomst kunnen leiden. De Hoge Raad heeft verschillende maatstaven ontwikkeld om uit te maken welk regime als overheersend moet worden beschouwd and daarom bij uitsluiting op de gehele overeenkomst moet worden toegepast. Het uitgangspunt is telkens om dwingend recht zoveel mogelijk te laten gelden. Bij een huurovereenkomst voor woonruimte and 230a-ruimte heeft de Hoge Raad in het verleden (1993 en 2003) geoordeeld dat een gemengde overeenkomst die niet kan worden gesplitst in beginsel als woonruimte moet worden aangemerkt, tenzij het gehuurde, mede gelet op de inrichting en hetgeen partijen over het gebruik voor ogen stond, in overwegende mate voor een ander doel dan bewoning wordt gebruikt. Dit laatste was in de casus niet aan de orde.
De vraag kan worden gesteld of de kantonrechter wel aan de splitsingsleer had moeten toekomen en of het nodig was om tot een gemengde huurovereenkomst te komen om te concluderen dat op de garage het bedrijfsruimte 7:230a-regime van toepassing was. Er gold immers een afzonderlijke huurovereenkomst voor de garage, weliswaar waren daarop de algemene bepalingen voor woonruimte van toepassing, maar bij de kwalificatie van een overeenkomst gaat het niet uitsluitend om de tekst van het contract. Voor de beantwoording van de vraag of een huurovereenkomst moet worden aangemerkt als huur van woonruimte dan wel huur van bedrijfsruimte, is beslissend wat partijen, mede in aanmerking genomen de inrichting van het gehuurde, over het gebruik daarvan voor ogen heeft gestaan.
De kantonrechter stelt vast dat de garage bij het aangaan van de huurovereenkomst specifiek was aangewezen als werkruimte, dat de huurder daarin haar bedrijf uitoefende en dat de verhuurder daarvan op de hoogte was en daarmee had ingestemd. Tegen die achtergrond ligt het voor de hand om de overeenkomst voor de garage zelfstandig aan de hand van de Haviltex-maatstaf uit te leggen. De overeengekomen bestemming wijst dan rechtstreeks in de richting van bedrijfsruimte. De vraag of de huurovereenkomst voor de woning en de garage vervolgens kan worden gesplitst, lijkt dan van ondergeschikt belang.
Daar staat tegenover dat de kantonrechter de twee schriftelijke overeenkomsten – weer aan de hand van de bedoeling van partijen (en terecht) – als één overeenkomst heeft aangemerkt. Daarmee was sprake van een gemengde overeenkomst en moest, gelet op de rechtspraak van de Hoge Raad, worden onderzocht of splitsing mogelijk was. De Hoge Raad verlangt bij die beoordeling dat alle omstandigheden van het geval worden meegewogen, waaronder juist het gebruik dat partijen bij het aangaan van de overeenkomst voor ogen stond. De uitspraak is daarom begrijpelijk, maar de volgorde van redeneren roept vragen op. Het overeengekomen gebruik van de garage als werkruimte lijkt niet alleen een argument voor splitsing te zijn, maar kan ook worden gebruikt om de garage rechtstreeks als bedrijfsruimte te kwalificeren. De splitsingsvraag lijkt in dat geval vooral nodig te zijn geworden doordat de kantonrechter eerst heeft aangenomen dat de twee schriftelijke overeenkomsten materieel één overeenkomst vormden.
Overigens is in het vonnis onbesproken gelaten of de garage als onroerende aanhorigheid van de woonruimte kan worden beschouwd. Kennelijk lag dat gelet op de ligging niet voor de hand. De uitspraak laat in ieder geval zien dat het huurregime niet alleen wordt bepaald door het etiket dat partijen op een contract plakken. Ook wanneer twee afzonderlijke overeenkomsten zijn opgesteld, kan de rechter door die constructie heen kijken. Vervolgens wordt gekeken naar wat partijen werkelijk hebben afgesproken, hoe de ruimten worden gebruikt and of de verschillende onderdelen van het gehuurde juridisch and feitelijk van elkaar kunnen worden losgemaakt. Juist bij een woning met een garage kan dat verschil grote gevolgen hebben voor de huurbescherming.


